Old Palapye is een van de belangrijkste historische locaties van Botswana en biedt een bijzondere inkijk in de vroege geschiedenis van het land. De voormalige hoofdstad van de Bamangwato ligt in een indrukwekkend rotslandschap en is tegenwoordig een nationaal monument waar cultuur, archeologie en natuur samenkomen.
Geschiedenis van Old Palapye
Old Palapye ligt in de Tswapong-regio, ongeveer twintig kilometer ten oosten van het huidige Palapye. De oorspronkelijke naam, Phalatswe, betekent ‘plaats van de impala’s’. Aan het einde van de negentiende eeuw koos Khama III deze locatie als nieuwe hoofdstad van de Bamangwato.
De nederzetting groeide in korte tijd uit tot een belangrijk bestuurlijk centrum. Rond 1892 woonden er naar schatting ongeveer 30.000 mensen. Toch bleek de ligging minder geschikt dan gehoopt. Door een tekort aan water en de beperkte mogelijkheden voor handel werd uiteindelijk besloten de hoofdstad te verplaatsen naar Serowe.
De vestiging van de Bamangwato in het Tswapong-gebied verliep niet zonder weerstand. Een deel van de lokale Batswapong-bevolking verzette zich tegen de komst van de nieuwe hoofdstad. Uiteindelijk vestigden zij zich in Motlhabaneng, waarna beide gemeenschappen geleidelijk met elkaar integreerden.
Historische overblijfselen
Hoewel Old Palapye slechts dertien jaar als hoofdstad diende, zijn nog veel resten van de oorspronkelijke nederzetting zichtbaar. Verspreid over het terrein liggen fundamenten van woningen, stenen muren en andere bouwwerken die herinneren aan deze korte maar belangrijke periode in de geschiedenis van Botswana.
Het bekendste monument zijn de overblijfselen van de kerk van de London Missionary Society, die tussen 1891 en 1894 werd gebouwd. De indrukwekkende stenen voor- en achtergevel staan nog altijd overeind en laten zien hoeveel vakmanschap en inspanning destijds in de bouw werd gestoken.
Natuur rondom Old Palapye
Naast de historische waarde is Old Palapye ook een aantrekkelijk natuurgebied. De rotsachtige heuvels en kliffen vormen een leefgebied voor verschillende zoogdieren en vogels. Daardoor is een bezoek interessant voor zowel liefhebbers van geschiedenis als natuurliefhebbers.
- Bavianen, klipdassen, stokstaartjes en stekelvarkens.
- Met wat geluk laat ook een luipaard zich in de omgeving zien.
- Twee broedkolonies van de Kaapse gier met meer dan 200 broedparen.
Vooral de Kaapse gier is bijzonder, omdat deze bedreigde vogel op slechts enkele plaatsen in zuidelijk Afrika nog in zulke aantallen voorkomt. Daarom wordt bezoekers gevraagd voldoende afstand te houden en de broedkolonies niet te verstoren.
Nationaal monument
Old Palapye kreeg in 2006 de status van nationaal monument. Sindsdien werken archeologen, historici en de lokale gemeenschap van Malaka samen aan het behoud van deze bijzondere locatie. Hierdoor blijven zowel de historische overblijfselen als het omliggende landschap beschermd voor toekomstige generaties.
Een bezoek aan Old Palapye is alleen mogelijk met toestemming van het lokale dorpshoofd. Juist doordat de locatie relatief onbekend is, heeft zij haar rustige en authentieke karakter behouden.
