Madikwe Game Reserve ligt in de Noordwestprovincie van Zuid-Afrika, tegen de grens met Botswana en ten zuiden van de Kalahari. Het reservaat beslaat ongeveer 75.000 hectare en ligt op ongeveer vier tot vierenhalf uur rijden van Johannesburg en Pretoria. Dankzij de ligging in een malariavrije zone is Madikwe een aantrekkelijke bestemming voor een Big Five-safari, ook voor reizigers die een safari willen combineren met andere bestemmingen in Zuid-Afrika.
Madikwe Game Reserve is een van de grootste wildreservaten van Zuid-Afrika en heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Het huidige natuurgebied bestond grotendeels uit landbouwgrond, maar werd begin jaren negentig omgevormd tot een groot natuurreservaat. Daarbij werkten overheid, particuliere ondernemers en lokale gemeenschappen samen. Deze aanpak staat bekend als community-based wildlife conservation, waarbij natuurbehoud wordt gekoppeld aan werkgelegenheid en economische ontwikkeling voor de omliggende gemeenschappen.
Madikwe Game Reserve en de Big Five
In Madikwe Game Reserve leven alle dieren van de Big Five: leeuw, luipaard, olifant, buffel en neushoorn. Daarnaast komen onder meer giraffen, nijlpaarden, zebra’s, wildebeesten, wrattenzwijnen, kudu’s, elanden, gemsbokken, springbokken en verschillende andere antilopensoorten voor.
Ook cheeta’s, gevlekte en bruine hyena’s en de bedreigde Afrikaanse wilde hond leven in het reservaat. De combinatie van open graslanden, bushveld, rotsachtige gebieden en Kalaharilandschappen zorgt voor een grote variatie aan leefgebieden.
Afrikaanse wilde honden
Madikwe Game Reserve staat in het bijzonder bekend om de Afrikaanse wilde hond. In 1994 werd een groep van zes wilde honden in het reservaat geïntroduceerd. De eerste jaren waren niet eenvoudig. De populatie kreeg te maken met onder meer uitbraken van hondsdolheid, territoriale conflicten en confrontaties met leeuwen.
Ondanks deze uitdagingen heeft de herintroductie zich ontwikkeld tot een belangrijk natuurbeschermingsproject. Tegenwoordig leeft er een bloeiende populatie Afrikaanse wilde honden in Madikwe. Het reservaat vermeldt momenteel drie jachtroedels. Omdat de dieren in bepaalde mate gewend zijn aan safarivoertuigen, kunnen waarnemingen bijzonder interessant zijn voor fotografen en natuurliefhebbers.
Vogels
Madikwe is ook interessant voor vogelliefhebbers. In het reservaat zijn meer dan 300 vogelsoorten geregistreerd. De combinatie van savanne, bushveld, riviergebieden en seizoensgebonden wetlands trekt gedurende het jaar verschillende soorten aan.
Een bijzonder natuurreservaat
Het landschap van Madikwe ligt op de overgang van het bushveld van zuidelijk Afrika naar het Kalahari-doornveld. Hierdoor ontstaat een afwisselend landschap met open graslanden, struikgewas, bosgebieden, rotsachtige heuvels en zandige delen.
Door het reservaat lopen bovendien permanente en seizoensgebonden waterlopen en wetlands. Deze variatie in landschap en vegetatie vormt de basis voor de grote verscheidenheid aan dieren die hier voorkomt.
De geschiedenis van Madikwe Game Reserve
Voordat Madikwe een natuurreservaat werd, bestond het gebied voornamelijk uit landbouwbedrijven. Intensieve landbouw en slechte landbeheerpraktijken hadden de natuurlijke vegetatie op verschillende plaatsen aangetast. Begin jaren negentig werd onderzocht welke vorm van landgebruik economisch en ecologisch het meest geschikt zou zijn.
De conclusie was dat natuurtoerisme en het herstel van het gebied als wildreservaat meer toekomstperspectief boden dan de voortzetting van grootschalige veeteelt. In 1991 werd Madikwe als natuurreservaat aangekondigd en begon de transformatie van landbouwgrond naar beschermd natuurgebied.
Operation Phoenix
Een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling was Operation Phoenix, een grootschalig herintroductieprogramma. In een periode van zeven jaar werden meer dan 8.000 dieren van 28 soorten naar het nieuwe reservaat verplaatst. Onder de dieren bevonden zich onder meer olifanten, neushoorns, buffels, leeuwen en verschillende antilopensoorten.
De operatie was bijzonder omdat complete kuddes olifanten werden verplaatst en ook Afrikaanse wilde honden opnieuw werden geïntroduceerd in een omheind natuurgebied. Het project vormde de basis voor de huidige soortenrijkdom van Madikwe.
Mens en natuur in Madikwe
Een belangrijk kenmerk van Madikwe Game Reserve is de samenwerking tussen natuurbeheer, toerisme en lokale gemeenschappen. Het reservaat is niet uitsluitend opgezet als natuurgebied, maar ook als middel om economische ontwikkeling in de regio te stimuleren.
De overheid is verantwoordelijk voor het beheer van het natuurgebied en de infrastructuur. Particuliere lodges exploiteren accommodaties en betalen concessievergoedingen. Een deel van deze inkomsten wordt gebruikt voor natuurbeheer en gemeenschapsprojecten. Daarnaast zorgen de lodges en het reservaat voor werkgelegenheid voor mensen uit de omliggende gebieden.
Deze combinatie van natuurbehoud en sociaal-economische ontwikkeling wordt aangeduid als community-based wildlife conservation. Madikwe geldt daarmee als een voorbeeld van een natuurgebied waarin bescherming van wilde dieren en belangen van lokale gemeenschappen met elkaar worden verbonden.
Safari in Madikwe Game Reserve
Madikwe is uitsluitend toegankelijk voor gasten die in het reservaat verblijven; dagbezoekers zijn niet toegestaan. Hierdoor blijft het aantal voertuigen tijdens gamedrives beperkt en is het relatief rustig tijdens het observeren van wilde dieren.
De meeste bezoekers ontdekken het reservaat tijdens begeleide safari’s vanuit hun lodge. Vooral in de vroege ochtend en later op de middag zijn de omstandigheden vaak geschikt voor het observeren van wildlife. Door de uitgestrektheid van het gebied verandert het landschap tijdens een safari voortdurend.
Malariavrij Big Five-reservaat
Een belangrijk voordeel van Madikwe Game Reserve is dat het in een malariavrije zone ligt. Hierdoor is het een interessante keuze voor gezinnen en reizigers die een Big Five-safari willen maken zonder naar een malariagebied te reizen.
De combinatie van goede bereikbaarheid vanuit Johannesburg, luxe en kleinschalige lodges, een grote variatie aan wildlife en de malariavrije ligging maakt Madikwe geschikt als zelfstandig safarihoogtepunt of als onderdeel van een rondreis door Zuid-Afrika.
Dit kun je doen in Madikwe Game Reserve:
- Gamedrives in een open safarivoertuig
- De Big Five observeren
- Afrikaanse wilde honden zoeken
- Vogels observeren en fotograferen
- Wildlife en landschappen fotograferen
- Deelnemen aan natuurbeschermingsactiviteiten, afhankelijk van de lodge
- Overnachten in een privé-safarilodge of community lodge
Bronvermelding:
https://www.madikwegamereserve.co.za/
Bekijk deze contrasterende reissuggestie: Kaapstad Safari – City & Wildlife
