Victoriawatervallen
De Victoriawatervallen behoren tot de indrukwekkendste watervallen ter wereld. De Zambezi stort zich hier over een basaltplateau en valt over een breedte van ongeveer 1.708 meter naar beneden. Op het diepste punt bedraagt de val ongeveer 108 meter. Het enorme volume aan water zorgt voor een voortdurend geraas en een wolk van nevel die van grote afstand zichtbaar is. De lokale naam Mosi-oa-Tunya betekent dan ook ‘de rook die dondert’.
De Victoriawatervallen liggen op de grens van Zambia en Zimbabwe en vormen samen met de omliggende beschermde natuurgebieden een grensoverschrijdend UNESCO Werelderfgoed. De watervallen kunnen vanuit beide landen worden bezocht. Aan de Zambiaanse kant ligt de plaats Livingstone, terwijl Victoria Falls aan de Zimbabwaanse kant direct aan de watervallen grenst.
Ook Botswana en Namibië liggen niet ver van de Victoriawatervallen. In de omgeving van Kazungula komen de grenzen van Zambia, Zimbabwe, Botswana en Namibië bij elkaar. Daardoor zijn de Victoriawatervallen uitstekend te combineren met een rondreis door meerdere landen in zuidelijk Afrika.
Het landschap rond de Victoriawatervallen
De Victoriawatervallen zijn onderdeel van een bijzonder geologisch landschap. De Zambezi heeft zich in de loop van duizenden jaren een weg door het basalt gebaand. Onder de watervallen stroomt de rivier door een reeks diepe, zigzaggende kloven. Deze gorges laten zien hoe de waterval zich door erosie geleidelijk stroomopwaarts verplaatst.
De huidige watervallen vormen slechts de meest recente fase in dit geologische proces. UNESCO beschrijft acht spectaculaire basaltkloven onder de huidige waterval. Ze vertegenwoordigen eerdere posities van de Victoriawatervallen en vormen samen een opvallend onderdeel van het landschap.
De nevel die door het vallende water ontstaat, heeft bovendien een eigen ecosysteem gecreëerd. In de directe omgeving van de watervallen groeit een vochtig rivierbos dat sterk afhankelijk is van de constante hoge luchtvochtigheid en de nevel.
Beste reistijd Victoriawatervallen
De hoeveelheid water bij de Victoriawatervallen verandert gedurende het jaar. De Zambezi wordt gevoed door regenval in het stroomgebied en de waterstand bereikt doorgaans enkele maanden na het regenseizoen zijn hoogste niveau. Daardoor zijn de watervallen meestal op hun krachtigst rond maart en april. In deze periode is de hoeveelheid nevel echter zo groot dat delen van de waterval vanaf de grond moeilijk zichtbaar kunnen zijn.
Vanaf ongeveer juni neemt de waterstand geleidelijk af. De waterval wordt daardoor steeds beter zichtbaar. In de maanden augustus tot en met september is vaak een goede balans te vinden tussen voldoende water en zicht op de verschillende delen van de waterval.
In oktober tot en met december staat de Zambezi doorgaans laag. Sommige delen van de waterval kunnen dan vrijwel droogvallen, waardoor de basaltwanden en diepe kloven goed zichtbaar worden. De ervaring verschilt hierdoor sterk van die tijdens het hoogwaterseizoen.
- Maart en april: zeer hoge waterstanden en maximale hoeveelheid nevel.
- Juni tot september: goede periode om de watervallen vanaf verschillende uitzichtpunten te bekijken.
- Augustus tot januari: bij geschikte waterstanden zijn activiteiten bij Livingstone Island en Devil’s Pool mogelijk.
- Oktober tot december: laagwaterperiode, waarbij delen van de basaltwand zichtbaar worden.
De waterstand verschilt per jaar en is afhankelijk van de hoeveelheid neerslag in het stroomgebied van de Zambezi. Activiteiten zoals Livingstone Island en Devil’s Pool zijn daarom altijd afhankelijk van de actuele omstandigheden.
Victoriawatervallen vanuit Zambia en Zimbabwe
De Victoriawatervallen zijn zowel vanuit Zambia als Zimbabwe te bezoeken. Aan beide kanten zijn wandelroutes en uitzichtpunten aangelegd. Vanuit Zambia loopt een route door het vochtige regenwoud langs verschillende uitzichtpunten. Onderweg krijgt u zicht op onder andere de Eastern Cataract, Main Falls en de diepe kloof waarin de Zambezi verder stroomt.
Ook vanuit Zimbabwe is een groot deel van de watervallen te bekijken. Een bezoek aan beide zijden kan daarom een waardevolle aanvulling zijn, omdat de verschillende uitzichtpunten ieder een ander perspectief op de watervallen bieden.
David Livingstone en de geschiedenis
Lang voordat Europeanen de Victoriawatervallen beschreven, leefden er mensen in het gebied. Archeologische vondsten in de omgeving tonen aan dat het landschap al duizenden en zelfs miljoenen jaren door mensen en hun voorouders werd gebruikt. UNESCO noemt onder meer stenen werktuigen uit verschillende perioden.
De Schotse ontdekkingsreiziger en missionaris David Livingstone zag de watervallen op 17 november 1855, nadat hij stroomafwaarts over de Zambezi was gereisd. Hij bereikte het eiland dat tegenwoordig Livingstone Island heet en kreeg vanaf daar voor het eerst zicht op de watervallen. Later werden de watervallen door Europeanen vernoemd naar koningin Victoria van Groot-Brittannië.
De naam Mosi-oa-Tunya is ouder en verwijst naar de indrukwekkende combinatie van geluid en nevel die de watervallen kenmerkt. Ook de regenbogen die regelmatig in de nevel ontstaan, behoren tot het herkenbare beeld van de Victoriawatervallen.
Gorges en Victoria Falls Bridge
Direct onder de Victoriawatervallen verandert de brede Zambezi in een smalle, krachtige stroom. De rivier baant zich vervolgens een weg door een reeks diepe basaltkloven. Deze gorges zijn ontstaan door erosie en laten zien hoe de waterval zich in de loop van de tijd stroomopwaarts heeft verplaatst. UNESCO onderscheidt acht gorges in het gebied van de Victoriawatervallen.
Een bekend bouwwerk boven de Zambezi is de Victoria Falls Bridge. De brug werd in 1905 geopend en verbindt Zambia en Zimbabwe. Vanaf de brug heeft u uitzicht op de Zambezi en de diepe Batoka Gorge. De brug is bovendien een belangrijke locatie voor avontuurlijke activiteiten zoals bungeejumpen en bridge swinging.
Livingstone Island en Devil’s Pool
Livingstone Island ligt boven op de rand van de Victoriawatervallen aan de Zambiaanse kant. Het eiland is genoemd naar David Livingstone, die vanaf deze plek de watervallen voor het eerst zag. Een bezoek is alleen mogelijk onder begeleiding en wanneer de waterstand en stroming dit toelaten. Tijdens de hoogste waterstanden is Livingstone Island gesloten.
Bij lage waterstanden kan vanuit Livingstone Island ook Devil’s Pool worden bezocht. Dit is een natuurlijk rotszwembad aan de rand van de waterval. De activiteit is uitsluitend mogelijk wanneer de omstandigheden veilig genoeg zijn en wordt begeleid door ervaren gidsen. De exacte openstelling varieert afhankelijk van de waterstand.
Activiteiten bij de Victoriawatervallen
- Bezoek aan de Victoriawatervallen vanuit Zambia
- Bezoek aan de Victoriawatervallen vanuit Zimbabwe
- Wandelen langs de uitzichtpunten
- Bezoek aan Livingstone Island
- Devil’s Pool, afhankelijk van de waterstand
- Helikopter- of microlightvlucht boven de watervallen
- Bungeejumpen vanaf de Victoria Falls Bridge
- White-water rafting op de Zambezi, afhankelijk van het seizoen
- Boottocht over de Zambezi
De mogelijkheden voor activiteiten verschillen per seizoen. Bij hoge waterstanden zijn sommige activiteiten op of rond de rivier niet mogelijk. Vooral Livingstone Island, Devil’s Pool en wildwaterraften zijn afhankelijk van de actuele waterstand en veiligheidssituatie.
Bereikbaarheid en combinatie met een rondreis
De Victoriawatervallen zijn eenvoudig op te nemen in een reis door zuidelijk Afrika. Aan de Zambiaanse kant ligt Livingstone op korte afstand van de watervallen. Vanaf de stad is het ongeveer 11 kilometer rijden naar de entree van het gebied. Aan de Zimbabwaanse kant ligt de plaats Victoria Falls direct bij het nationale park.
Dankzij de ligging zijn de Victoriawatervallen goed te combineren met bestemmingen in Zambia, Zimbabwe, Botswana en Namibië. Een verblijf bij de watervallen kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met een safari in Botswana of Zimbabwe, of met een rondreis door Zambia.
Victoriawatervallen als UNESCO Werelderfgoed
De Victoriawatervallen staan sinds 1989 op de UNESCO Werelderfgoedlijst onder de naam Mosi-oa-Tunya / Victoria Falls. Het grensoverschrijdende werelderfgoed omvat beschermde gebieden aan zowel de Zambiaanse als de Zimbabwaanse kant van de Zambezi. UNESCO noemt de watervallen vanwege hun uitzonderlijke landschappelijke, geologische en geomorfologische waarde.
De combinatie van de enorme watermassa, de basaltkloven, de nevel, regenbogen en het omliggende rivierbos maakt de Victoriawatervallen tot een van de meest bijzondere natuurgebieden van zuidelijk Afrika.
Bronvermelding:
https://whc.unesco.org/en/list/509
Bekijk deze reis welke de Victoriawatervallen bezoekt vanuit Windhoek.
Zimbabwe reissuggesties Zambia reissuggesties Namibië reissuggesties Botswana reissuggesties
